Πόσες φορές έχουμε ακούσει τις φράσεις «Χάστε εύκολα βάρος!», «Χάστε γρήγορα κιλά!», «Με αυτό το προϊόν τα κιλά θα γίνουν παρελθόν!»… Κάθε φορά ακούμε για νέες εύκολες μεθόδους απώλειας βάρους. Είναι σημαντική, σε αυτές τις περιπτώσεις, η εμπιστοσύνη σε έναν επαγγελματία υγείας, ο οποίος μέσα από βιβλιογραφική ανασκόπηση, θα μας βοηθήσει με τις κατάλληλες μεθόδους να έχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Μεταξύ, λοιπόν, των άλλων, είναι αυτός που θα μας εξηγήσει το CLA τι είναι και πώς βοηθάει στο κάψιμο λίπους.
Παράδειγμα αποτελούν οι διάφοροι λιποδιαλύτες που ακούμε συχνά οι οποίοι συμβάλλουν στην αύξηση της καύσης του λίπους. Συνδυαστικά πάντοτε με μία ισορροπημένη διατροφή και άσκηση. Το CLA (Conjugated Linoleic Acid) ή αλλιώς Συζευγμένο Λινολεϊκό Οξύ αποτελεί έναν τέτοιο σημαντικό λιποδιαλύτη.
- Όμως, το CLA τι είναι στην πραγματικότητα;
- Τι ιδιότητες έχει για τον οργανισμό;
- Πώς μας βοηθάει στο κάψιμο του λίπους για απώλεια βάρους;
Σε αυτό το άρθρο λοιπόν, θα γνωρίσουμε το CLA και θα διευκρινίσουμε το μηχανισμό δράσης του για την καύση του λίπους στον οργανισμό.
Εν πρώτοις, το CLA τι είναι;
Το CLA αφορά σε μία ομάδα ισομερών του λινολεϊκού οξέος, το οποίο αποτελεί ένα πολυακόρεστο ωμέγα-6 λιπαρό οξύ. Είναι ένα φυσικό αλλά δευτερεύον συστατικό των λιπών από μηρυκαστικά που εισέρχεται στην ανθρώπινη διατροφή. Τροφές που το περιέχουν είναι κατά κύριο λόγο τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, βούτυρο, γιαούρτι, τυριά), αλλά και το κρέας, όπως το αρνί και το βόειο.
Τι ιδιότητες έχει το CLA για τον οργανισμό;
Το CLA έχει βρεθεί να έχει σημαντικά οφέλη στην υγεία μας. Αναλυτικότερα, υπάρχουν δεδομένα που αποδεικνύουν ότι η κατανάλωσή του μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης ή την εξέλιξη μερικών τύπων καρκίνου. Υπάρχουν δεδομένα ερευνών τα οποία δείχνουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου, έπειτα από την κατανάλωση τεσσάρων ή περισσότερων μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων σε ημερήσια βάση. Επιπλέον, ερευνητές παρατήρησαν μείωση ενός ρυθμιστή της σύνθεσης λιπαρών οξέων, σχετιζόμενου με τον πολλαπλασιασμό του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες. Συγκεκριμένα, το αποτέλεσμα έκανε την εμφάνισή του έπειτα από τη χορήγηση 7,5g ανά ημέρα συμπληρώματος CLA για τουλάχιστον 10 ημέρες πριν από την χειρουργική επέμβαση αφαίρεσης όγκου. Ωστόσο, είναι σημαντική η διεξαγωγή περαιτέρω ερευνών για ακριβέστερα αποτελέσματα ως προς τα οφέλη του CLA στον καρκίνο.
Ακόμη, έχει μία ενδεχόμενη θετική επίδραση στην αθηροσκλήρωση. Συγκεκριμένα, η αθηροσκλήρωση αποτελεί σημαντική αιτία καρδιαγγειακών παθήσεων εξαιτίας της συσσώρευσης λιπιδίων στα τοιχώματα των αρτηριών. Πρόσφατες εναλλακτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της αθηροσκλήρωσης τονίζουν την κατανάλωση τροφών και συμπληρωμάτων από ιχθυέλαιο, ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, σκόρδο, βρώμη και ψύλλιο. Σε αυτά λοιπόν, προστίθεται το CLA, θέτοντας τις βάσεις για ενδεχόμενη δράση ενάντια στη δημιουργία αθηροσκλήρωσης.
Επιπλέον, τα συμπληρώματα CLA διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην καύση του λίπους για απώλεια βάρους και αλλαγής της σύστασης του σώματος. Έχοντας εξηγήσει το CLA τι είναι, αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ισομερή του μπορούν να επεξεργαστούν γρήγορα από ποικίλα μεταβολικά μονοπάτια του ανθρώπινου σώματος.
CLA και Αδυνάτισμα
Αν και δεν υπάρχουν ακόμη πολλές μελέτες με μεγάλο δείγμα για περισσότερα δεδομένα σχετικά με το ρόλο που έχει στο κάψιμο του λίπους και στη γενικότερη αλλαγή της σύστασης του σώματος, αξίζει να αναφέρουμε τα εξής.
Οι μηχανισμοί δράσης που ενδεχομένως δείχνουν ότι το CLA μπορεί να μεταβάλει τη σύσταση του σώματος και να συμβάλει στη καύση του λίπους αφορούν κατά κύριο λόγο στη δυνατότητα που έχει να προάγει την οξείδωση (β-οξείδωση) των λιπαρών οξέων. Η οξείδωση των λιπαρών οξέων αποτελεί μία βιολογική διαδικασία διάσπασης που συμβαίνει στις μεταβολικές διαδικασίες με στόχο την παραγωγή ενέργειας. Η οξείδωση των λιπαρών οξέων που προάγεται από το CLA συμβαίνει στα μιτοχόνδρια των κυττάρων των σκελετικών μυών.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τρόφιμα που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως δηλαδή και το CLA μπορούν εύκολα να οξειδωθούν με αποτέλεσμα την παραγωγή ενέργειας. Η οξείδωση των λιπαρών οξέων που συμβαίνει με όλη αυτή τη χημική διαδικασία είναι στην ουσία ο μεταβολισμός των λιπών και η καύση του λίπους.
Καίει λίπος το CLA;
Στην ερώτηση “Tο CLA τί είναι και πώς βοηθάει στο κάψιμο του λίπους;”, η απάντηση είναι η εξής:
Το CLA αποτελεί ένα φυσικό λιποδιαλύτη που συμβάλλει στην καύση του λίπους και κατ’ επέκταση στην απώλεια σωματικού βάρους. Το αποτέλεσμα του, μέσω της οξείδωσης των λιπαρών που επάγει, λειτουργεί συνδυαστικά με μία ισορροπημένη διατροφή και καθημερινή άσκηση.
Αρχικές μελέτες μάλιστα είχαν εστιάσει στον έλεγχο της έκφρασης γονιδίων με στόχο τη μείωση της λιπογένεσης. Συγκεκριμένα αυτά ήταν σχετιζόμενα με τη διαφοροποίηση των προ-λιποκυττάρων σε ώριμα λιποκύτταρα. Ωστόσο, μετέπειτα μελέτες έδειξαν ότι συγκεκριμένα ισομερή του CLA αυξάνουν σημαντικά τη λιπόλυση στα ανθρώπινα λιποκύτταρα. Επιπλέον, μειώνουν και τη σύνθεση λιπαρών οξέων.
Συγκεκριμένα, ερευνητές μελέτησαν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες με Δείκτη Μάζα Σώματος άνω των 30 (παχυσαρκία). Στα άτομα αυτά, στη μία περίπτωση χορήγησαν μία κάψουλα του 1g του 2,7 ισομερούς CLA, 3 φορές την ημέρα (προ πρωινού, μεσημεριανού και βραδινού), για 26 εβδομάδες. Στην άλλη, έλαβαν 2 κάψουλες 3 φορές την ημέρα με to 3,4 ισομερές του CLA ημερησίως για 12 εβδομάδες. Βάσει αυτής της διερεύνησης, οι επιδράσεις ήταν σε ένα βαθμό αμφιλεγόμενες καθώς η μείωση του σωματικού λίπους ήταν μικρή.
Και η άλλη πλευρά…
Μία άλλη έρευνα έδειξε ότι το CLA μπορεί να μειώσει το ποσοστό λίπους στους ανθρώπους σε διάστημα 12 μηνών. Και αυτό, πέρα από την αύξηση της άλιπης μάζας και τη μη εμφάνιση κάποιας πρόσθετης επίδρασης σε δόσεις άνω των 3,4g CLA την ημέρα. Η σωματική άσκηση έλαβε χώρα ταυτόχρονα με τη χρήση του συμπληρώματος και τα επίπεδα άσκησης ήταν διαφορετικά μεταξύ των ομάδων. Επομένως, δεν ήταν δυνατή η αξιολόγηση της ξεχωριστής επίδρασης του CLA, της άσκηση ή του συνδυασμού των δύο.
Διεξήχθη ακόμα μία 24μηνη τυχαιοποιημένη μελέτη, κατά την οποία οι επιστήμονες χορήγησαν 6 κάψουλες ημερησίως συνολικά 4,5g CLA. Παρατήρησαν καλή ανοχή της ποσότητας αυτής σε υπέρβαρους ενήλικες. Επίσης, το CLA μείωσε το σωματικό λίπος στα άτομα αυτά και συνέβαλε στη διατήρηση της αρχικής απώλειας μακροπρόθεσμα.
Ποια είναι η συνιστώμενη δόση σε CLA που χρειάζεται να λαμβάνεται σε ημερήσια βάση;
Βάσει ερευνών που αναφέραμε σχετικά με την αποτελεσματικότητά του, αναδύεται το ερώτημα για τη συνιστώμενη ημερήσια δοσολογία.
Το εύρος των ημερησίων δόσεων CLA ήταν 3-6g, σύμφωνα με αρκετές μελέτες, και αυτές ήταν ως επί το πλείστον ασφαλείς. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι δόσεις άνω των 3,4g ανά ημέρα δεν θα είχαν καμία πρόσθετη επίδραση. Η χορήγηση, λοιπόν, συμπληρώματος CLA 3g την ημέρα είναι αρκετή ώστε να έχουμε όσο είναι δυνατό τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Υπάρχουν παρενέργειες από τη λήψη συμπληρώματος CLA;
Σε μερικές έρευνες ανέκυψαν ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως αυξημένα επίπεδα τριγλυκεριδίων και LDL-χοληστερόλης και μείωση των επιπέδων HDL στα άτομα. Αυτό το γεγονός υποδηλώνει αρνητική μεταβολή στο προφίλ των λιπιδίων του ορού.
Τα άτομα με παχυσαρκία παρουσίασαν επίσης αρνητικές μεταβολές στον μεταβολισμό της γλυκόζης με αντίσταση στην ινσουλίνη σε ορισμένες μελέτες.
Επομένως τι ισχύει;
Η ικανότητα του CLA να μεταβάλλει τη σύνθεση του σώματος μειώνοντας το σωματικό λίπος αποδείχθηκε σε ορισμένες μελέτες σε ανθρώπους. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, λίγες έρευνες έχουν αξιολογήσει τη χρήση του μόνη ή σε συνδυασμό με σωματική άσκηση σε ανθρώπους. Επομένως, τα κλινικά στοιχεία είναι μάλλον ανεπαρκή σχετικά με τις επιδράσεις που έχει στη μείωση του σωματικού λίπους. Ταυτόχρονα, ήδη έχουν περιγραφεί παρενέργειες.
Έπειτα από την παραπάνω βιβλιογραφική ανασκόπηση και έχοντας μελετήσει τα επιστημονικά δεδομένα που προέκυψαν, ας ανατρέξουμε στο αρχικό μας ερώτημα.
Έχοντας κατανοήσει το CLA τι είναι και τον μηχανισμό με τον οποίο δρα στον οργανισμό μας, προκύπτει το εξής:
- Αρχικά, το CLA ως ένα πολυακόρεστο λιπαρό οξύ, δυνητικά συμβάλλει στην οξείδωση των λιπαρών οξέων, βασική χημική διαδικασία στον μεταβολισμό. Επιτυγχάνει, έτσι την πιο αποδοτική παραγωγή ενέργειας και καύση λίπους, ώστε να υπάρχει απώλεια σωματικού λίπους και άρα σωματικού βάρους.
- Η κατανάλωση τροφών φυσικά εμπλουτισμένων με CLA κατά τη διάρκεια της ζωής αποτελεί μια εναλλακτική λύση για τη μείωση της παχυσαρκίας. Επιπλέον, εν δυνάμει μειώνει τον κίνδυνο άλλων ασθενειών, σχετικών με την παχυσαρκία.
Εντούτοις, είναι σημαντική και η ασφαλής λήψη CLA σε ημερήσια δοσολογία τουλάχιστον 3g, βάσει τριών βασικών γευμάτων καθημερινά. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ακολουθώντας ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής, ποσοτικά και ποιοτικά, και με τακτική σωματική δραστηριότητα, υπάρχει βελτίωση των αποτελεσμάτων παράλληλα με τη λήψη συμπληρώματος CLA.
Συμπέρασμα
Εν κατακλείδι, το CLA αποτελεί ένα σημαντικό πολυακόρεστο ωμέγα-6 λιπαρό οξύ το οποίο υπάρχει φυσικά σε τροφές που καταναλώνουμε αλλά και σε συμπληρώματα διατροφής. Η ενδεδειγμένη λήψη συμπληρώματος CLA, σε αρκετές περιπτώσεις, συντελεί στο κάψιμο του λίπους. Η ταυτόχρονη τήρηση μίας ισορροπημένης διατροφής και η καθημερινή άσκηση επιδρούν ευεργετικά στην αλλαγή σύνθεσης του σώματος, ιδίως σε άτομα με αυξημένο λίπος στο σώμα.
Επισημαίνουμε ότι οι περαιτέρω διεξαγωγή μελετών στο μέλλον ως προς τα οφέλη του CLA είναι αναγκαία. Με τον τρόπο αυτό, θα έχουμε ένα ακόμα πιο δυνατό όπλο απέναντι στο αυξημένο σωματικό λίπος και στα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει στην υγεία μας.
Κυριακή Τσελεπίδου
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, BSc
(Hons) Dietetics, Queen Margaret University
